Fransız edebiyat dünyasında yapay zekâ tartışmaları büyümeye devam ediyor. Fransa'nın en prestijli edebiyat ödüllerinden Goncourt'un bu yılki sahibi Philippe Jaenada, ödülü kazanmasının ardından yaptığı açıklamada, romanını yazarken ChatGPT'den üç kez yararlandığını itiraf etti. Yazarın sözleri, edebiyat dünyasında yapay zekânın eser üretimindeki yeri konusunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Philippe Jaenada, Goncourt Ödülü'nü kazanmasından bir gün sonra France Inter radyosuna konuk oldu. Programda romanının yazım sürecinden bahseden yazar, ChatGPT tarafından oluşturulan bir cümleyi doğrudan kitabına eklediğini açıkladı. Jaenada, bu tercihi okurla küçük bir oyun oynamak amacıyla yaptığını belirtti. Söz konusu cümleyi ödül jürisiyle de paylaştığını ifade etti.
Philippe Jaenada: Yapay Zekâyı Yok Sayamayız
Jaenada, yapay zekâ kullanımını yalnızca bir cümleyle sınırlı tutmadığını da anlattı. Yazar, ChatGPT'yi teknik bir konu hakkında tamamen mantıksız ve absürt yanıtlar üretirken kullanarak bu teknolojiyle mizahi bir şekilde dalga geçtiğini söyledi. Ancak söz konusu denemelerin ayrıntılarını paylaşmadı.
Yapay zekânın edebiyat dünyasındaki varlığına ilişkin görüşlerini de dile getiren Jaenada, bu teknolojiyi görmezden gelmenin artık mümkün olmadığını savundu.
Yazar, yapay zekânın varlığının kabul edilmesi ve onunla birlikte çalışmayı öğrenmek gerektiğini belirtirken, teknolojinin insanın yerini almaması gerektiğinin de altını çizdi. Jaenada'ya göre yapay zekâ, yazarın kontrolünde kullanılan bir yardımcı araç olarak kalmalı.
Goncourt Ödüllü Romanın Konusu Ne?
Philippe Jaenada, 2025 Goncourt Ödülü'nü L’Inconnue du quai de Javel adlı romanıyla kazandı. Eser, 1940'ların sonlarında Paris'te yaşanan ve genç bir kadının öldürülmesiyle sonuçlanan çözülememiş bir cinayet vakasını konu alıyor.
Jaenada, bu kitabıyla daha önce yayımladığı Sulak (2013), La Petite Femelle (2015) ve La Serpe (2017) gibi gerçek suç dosyalarından beslenen eserlerinin izinden gidiyor. Yazar, bu anlatı tarzıyla yıllar içinde kendisine geniş ve sadık bir okur kitlesi oluşturdu.
Fransız Edebiyatında Yapay Zekâ Tartışması Büyüyor
Jaenada'nın açıklamaları sosyal medyada farklı tepkilerle karşılandı. Bazı okurlar, yapay zekânın zamanla yazım denetimi araçları kadar sıradan ve vazgeçilmez hale geleceğini savundu. Bazı kullanıcılar ise prestijli bir edebiyat ödülünün sahibi olan yazarın ChatGPT kullandığını açıklamasından duydukları rahatsızlığı dile getirdi.
Üstelik bu tartışma, Fransız edebiyat dünyasında yapay zekâ kaynaklı başka bir krizin hemen ardından yaşandı.
Goncourt ödülünün favorileri arasında gösterilen Thélyson Orélien, romanının bir bölümünde yapay zekâdan yararlandığına ilişkin iddialar ve intihal suçlamaları nedeniyle gündeme gelmişti. Bu gelişmelerin ardından yazarın eseri Goncourt'un ikinci kısa listesinden çıkarılmış, başka edebiyat ödüllerinin değerlendirme süreçlerine de dahil edilmemişti.
Montreal merkezli yayınevi Éditions du Boréal ise Orélien ile işbirliğini sonlandırdığını ve kitabın yeni baskısını yayımlamayacağını duyurmuştu.
Jaenada'nın açıklamasıyla birlikte Fransız edebiyatında yapay zekânın kullanımına ilişkin tartışma yeni bir boyut kazandı. Bir yanda teknolojiyi yazarlara yardımcı olabilecek bir araç olarak görenler, diğer yanda edebî üretimde insan yaratıcılığının korunması gerektiğini savunanlar bulunuyor. Görünen o ki yapay zekânın edebiyattaki sınırları, önümüzdeki dönemde de tartışılmaya devam edecek.
OkurLab'ı Google'da Takip Edin
Kültür sanat akışınızı siz yönetin.